انواع عیوب انکساری چشم

عیوب انکساری، اختلالاتی هستند که در آن‌ها نور ورودی به چشم به درستی بر روی شبکیه متمرکز نمی‌شود، که این امر منجر به تاری دید می‌گردد. این اختلالات بر اساس نحوه تشکیل تصویر نسبت به شبکیه، به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند:

نزدیک بینی (Myopia)

نزدیک‌بینی یکی از شایع‌ترین عیوب انکساری است که در آن فرد اشیاء دور را تار و اشیاء نزدیک را واضح می‌بیند. این وضعیت معمولاً زمانی صورت می‌گیرد که کره چشم بیش از حد طبیعی طویل باشد (قطر قدامی-خلفی چشم زیاد است) یا زمانی که قرنیه یا عدسی چشم قدرت انکساری بیش از حد نیاز داشته باشند. در نتیجه، پرتوهای نور قبل از رسیدن به شبکیه در نقطه‌ای در جلوی آن متمرکز می‌شوند. نزدیک‌بینی اغلب ماهیت ارثی دارد و معمولاً در دوران کودکی یا نوجوانی (سنین ۸ تا ۱۲ سالگی) تشخیص داده می‌شود. با افزایش سن و رشد بدن، به خصوص در دوران بلوغ، شدت نزدیک‌بینی ممکن است افزایش یابد و معمولاً در حدود سن ۲۰ تا ۳۰ سالگی، روند پیشرفت آن ثابت می‌ماند. نزدیک‌بینی شدید، به خصوص اگر با عوامل دیگر همراه باشد، می‌تواند خطر ابتلا به عوارضی جدی‌تر مانند جداشدگی شبکیه را افزایش دهد.

دوربینی (Hyperopia)

دوربینی حالتی است که در آن فرد اشیاء نزدیک را تارتر از اشیاء دور می‌بیند، اگر دوربینی شدید باشد امکان دارد دید دور هم واضح نباشد. این مشکل زمانی اتفاق می‌افتد که قدرت تمرکز چشم کمتر از حالت طبیعی باشد. دلیل آن می‌تواند ناشی از کوتاه‌تر بودن غیرطبیعی کره چشم (قطر قدامی-خلفی کم) یا قدرت انکساری کمتر قرنیه و عدسی باشد. در نتیجه، تصویر اشیاء به جای اینکه روی شبکیه تشکیل شود، در پشت شبکیه می‌افتد و دید تار می‌شود. دوربینی نیز مانند نزدیک‌بینی  اغلب ریشه‌ی ارثی و خانوادگی دارد. در سنین جوانی، چشم به دلیل انعطاف‌پذیری عدسی (قدرت تطابق بالا) می‌تواند این تاری دید را تا حدودی جبران کند، اما با افزایش سن و کاهش این قابلیت تطابق، تاری دید به خصوص در فواصل نزدیک، محسوس‌تر می‌شود.

پیرچشمی (Presbyopia)

پیرچشمی یک عیب انکساری نیست، بلکه بخش طبیعی از روند پیری چشم است که در آن عدسی چشم انعطاف‌پذیری طبیعی خود را از دست می‌دهد. در دوران جوانی، عدسی چشم قادر است با تغییر شکل خود، تمرکز نور را بر روی اشیاء در فواصل مختلف، چه دور و چه نزدیک، تنظیم کند (فرایند تطابق). اما پس از حدود ۴۰ سالگی این انعطاف پذیری کم می‌شود، عدسی چشم سفت‌تر شده و توانایی خود را برای تغییر شکل از دست می‌دهد. این امر باعث می‌شود تا فرد در انجام کارهای نیازمند دید نزدیک، مانند مطالعه یا کار با تلفن همراه، دچار مشکل شود و نیاز به استفاده از عینک مطالعه پیدا کند. پیرچشمی می‌تواند همراه با سایر عیوب انکساری مانند نزدیک‌بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم دیده شود و کاملا طبیعی است.

آستیگماتیسم (Astigmatism)

آستیگماتیسم یکی از مشکلات بسیار شایع بینایی است و بسیاری از افراد درجات خفیفی از آن را دارند. این حالت زمانی به‌وجود می‎‌آید که سطح قرنیه یا در موارد نادر، عدسی چشم، کروی و کاملاً صاف نباشد، بلکه دارای انحنای نامنظم و یا غیرقرینه باشد. در یک قرنیه طبیعی، انحنا در تمام جهت‌ها یکسان است و نور را به طور یکنواخت متمرکز می‌کند. اما در آستیگماتیسم، به دلیل تفاوت در میزان انحنا در محورهای مختلف، پرتوهای نور به طور دقیق بر روی یک نقطه در شبکیه متمرکز نمی‌شوند و در نتیجه، تصویری تار و کشیده، هم برای اشیاء دور و هم برای اشیاء نزدیک، ایجاد می‌شود. می‌توان قرنیه آستیگماتیک را به شکلی تشبیه کرد که به جای یک توپ فوتبال، بیشتر شبیه مقطعی از یک توپ بیسبال باشد که دارای دو کانون تمرکز متفاوت است. آستیگماتیسم شدید اغلب ارثی است.

انواع روش‌های جراحی عیوب انکساری

با پیشرفت علم و تکنولوژی، روش‌های گوناگونی برای اصلاح عیوب انکساری به وجود آمده است که هر کدام ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند. انتخاب روش مناسب، نیازمند ارزیابی دقیق توسط چشم پزشک متخصص است:

لیزیک (LASIK – Laser-Assisted In Situ Keratomileusis)

لیزیک یکی از پرکاربردترین و شناخته‌شده‌ترین روش‌های جراحی عیوب انکساری است. در این روش، ابتدا با استفاده از دستگاه میکروکراتوم (یا در روش فمتولیزیک با لیزر فمتوسکند)، یک لایه نازک از سطح قرنیه به صورت فلاپ (لولا) برداشته می‌شود. سپس، زیر این فلاپ، با استفاده از لیزر اگزایمر، انحنای قرنیه به دقت تغییر داده می‌شود تا قدرت انکساری چشم اصلاح شود. در نهایت، فلاپ قرنیه به جای خود بازگردانده شده و بدون نیاز به بخیه، ترمیم می‌شود. لیزیک به دلیل دوره نقاهت کوتاه و نتایج سریع و عالی، محبوبیت فراوانی دارد.

فمتولیزیک (Femto-LASIK)

فمتولیزیک، نسخه‌ای پیشرفته‌تر از لیزیک است که در آن، ایجاد فلاپ قرنیه به جای استفاده از تیغ میکروکراتوم، با دقت بسیار بالاتری توسط لیزر فمتوثانیه انجام می‌شود. لیزر فمتوسکند ، با ایجاد برش‌های فوق‌العاده دقیق در بافت قرنیه، امکان ساخت فلاپ‌های نازک‌تر و یکنواخت‌تر را فراهم می‌کند. این امر منجر به افزایش دقت جراحی، کاهش احتمال بروز برخی عوارض جانبی و بهبود کیفیت دید می‌شود.

پی‌آر‌کی (PRK – Photorefractive Keratectomy)

پی‌آر‌کی یکی دیگر از روش‌های جراحی با لیزر اگزایمر است که برخلاف لیزیک، نیازی به ایجاد فلاپ قرنیه ندارد. در این روش، ابتدا لایه سطحی قرنیه (اپی‌تلیوم) برداشته می‌شود و سپس لیزر اگزایمر مستقیماً بر روی سطح قرنیه قرار گرفته، انحنای آن را اصلاح می‌کند. پس از عمل، لایه اپی‌تلیوم به مرور زمان بازسازی می‌شود. پی‌آر‌کی معمولاً برای افرادی که قرنیه نازک دارند یا افرادی که در معرض ضربه به چشم قرار دارند، گزینه مناسب‌تری است، اما دوره نقاهت آن طولانی‌تر از لیزیک است.

لازک (LASEK)

لازک (LASEK) یکی از روش‌های جراحی عیوب انکساری است که در آن، لایه سطحی قرنیه (اپیتلیوم) با استفاده از یک محلول الکلی به طور موقت برداشته می‌شود. پس از کنار زدن اپیتلیوم، لیزر اگزایمر برای اصلاح انحنای قرنیه و در نتیجه، اصلاح عیب انکساری به کار گرفته می‌شود. پس از اتمام تابش لیزر، لایه اپیتلیوم به جای خود بازگردانده می‌شود. لازم به ذکر است که در حال حاضر، عمل لازک به شکل سنتی کمتر انجام می‌شود و در ایران، گاهی اصطلاح “لازک” به اشتباه برای روش پی‌آر‌کی (PRK) به کار می‌رود که این کاربرد دقیقی نیست. پی‌آر‌کی روشی است که در آن اپیتلیوم به طور کامل برداشته می شود.

اسمایل (SMILE)

عمل جراحی اسمایل (SMILE) یکی از جدیدترین و پیشرفته‌ترین روش‌ها در حوزه جراحی عیوب انکساری به‌شمار می‌آید. این روش اغلب برای اصلاح نزدیک‌بینی و آستیگماتیسم کاربرد دارد. در جراحی اسمایل، از دستگاه فمتوسکند لیزر (VisuMax) برای ایجاد یک برش بسیار دقیق در داخل بافت قرنیه استفاده می‌شود. این برش، یک لایه نازک از بافت قرنیه را تشکیل می‌دهد که سپس از طریق یک برش کوچک جانبی از قرنیه خارج می‌گردد. مزیت اصلی اسمایل این است که در این روش نیازی به استفاده از لیزر اگزایمر و ایجاد فلپ قرنیه (مانند لیزیک) نیست، که این امر منجر به حفظ بیشتر ساختار قرنیه و کاهش احتمال بروز خشکی چشم می‌شود.

فمتو اسمایل (Femto Smile)

اصطلاح “فمتو اسمایل” معمولاً به همان روش اسمایل (SMILE) اشاره دارد، زیرا این روش به طور انحصاری از لیزر فمتوسکند برای ایجاد برش‌های داخلی در قرنیه استفاده می‌کند. بنابراین، فمتو اسمایل در واقع آخرین نسل از روش‌های جراحی لیزر چشم برای اصلاح عیوب انکساری، به ویژه نزدیک‌بینی و آستیگماتیسم است. این تکنیک با دقت بسیار بالا و با استفاده از پالس‌های کوتاه لیزر فمتوثانیه، بافت ظریفی را در داخل قرنیه بر اساس میزان عیب انکساری بیمار ایجاد و سپس آن را خارج می‌کند. این روش، ظریف‌ترین و کم‌تهاجمی‌ترین روش جراحی لیزری قرنیه محسوب می‌شود.

کاشت لنز داخل چشمی (ICL)

کاشت لنز داخل چشمی (Implantable Collamer Lens یا ICL) روشی متفاوت برای اصلاح عیوب انکساری است که برای افرادی که کاندیدای مناسبی برای جراحی‌های لیزری قرنیه مانند لیزیک، فمتولیزیک یا PRK نیستند، ایده‌آل است. این شرایط شامل افرادی با نزدیک‌بینی یا دوربینی بالا، آستیگماتیسم شدید، یا کسانی است که ضخامت قرنیه آن‌ها برای جراحی لیزری کافی نیست. در روش ICL، یک لنز مصنوعی ظریف و انعطاف‌پذیر ، در داخل چشم و پشت عنبیه و جلوی عدسی طبیعی چشم قرار داده می‌شود. این لنز، بینایی را بدون نیاز به برداشتن یا تغییر شکل دادن بافت قرنیه، اصلاح می‌کند. کاشت لنز داخل چشمی ( ICL) یک راه حل دائمی و قابل برگشت برای اصلاح عیوب انکساری است.

مزایای جراحی عیوب انکساری

جراحی عیوب انکساری با وجود تنوع روش‌ها، مزایای مشترک و قابل توجهی را برای بیماران به همراه دارد که زندگی آن‌ها را به طور اساسی بهبود می‌بخشد. درک این مزایا به افراد کمک می‌کند تا ارزش واقعی این جراحی‌ها را دریابند:

۱. بهبود چشمگیر بینایی

مهم‌ترین و ملموس‌ترین مزیت جراحی عیوب انکساری این است که فرد می‌تواند به بینایی شفاف و واضح دست یابد. بسیاری از افراد پس از جراحی، دیگر نیازی به استفاده از عینک یا لنزهای تماسی نخواهند داشت. این امر مخصوصا برای افرادی که با عیوب انکساری بالا (نزدیک‌بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم شدید) درگیر بوده‌اند، تغییر بزرگ در کیفیت دید برایشان ایجاد می‌کند. بهبود دید به معنای توانایی دیدن جزئیات با وضوح بیشتر، درک بهتر رنگ‌ها و کنتراست و کاهش خستگی چشم در طول روز است.

۲. ارتقاء کیفیت زندگی

رهایی از محدودیت‌های استفاده از عینک و لنز تماسی می‌تواند به طور مستقیم کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار دهد. فعالیت‌های روزمره‌ای مانند ورزش، شنا، رانندگی در شب، یا حتی انجام کارهای ساده مانند دوش گرفتن، بدون نگرانی از افتادن عینک، بخار گرفتن آن، یا ناراحتی ناشی از لنز تماسی، لذت‌بخش‌تر و آسان‌تر می‌شوند. علاوه بر این، اعتماد به نفس افراد با داشتن دیدی طبیعی افزایش می‌یابد و از مشکلات مربوط به نگهداری لنز یا پیدا کردن قاب عینک مناسب راحت می‌شوند.

۳. کاهش هزینه‌های بلندمدت

در اولین نگاه، هزینه جراحی عیوب انکساری ممکن است قابل توجه به نظر برسد. اما در درازمدت، این جراحی‌ها می‌توانند از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشند. هزینه خرید مداوم عینک، لنزهای تماسی، محلول‌های شستشو، قاب‌های جدید، همچنین هزینه‌های معاینات منظم چشم‌پزشکی، در طول سال‌ها می‌تواند از هزینه یک بار جراحی بیشتر شود. جراحی عیوب انکساری، یک سرمایه‌گذاری برای بینایی بهتر و صرفه‌جویی مالی در آینده است.

۴. ایمنی و اثربخشی بالا

جراحی‌های عیوب انکساری، به ویژه روش‌های مدرن مانند اسمایل و ICL، دارای سابقه طولانی و درخشان از ایمنی و اثربخشی هستند. این جراحی‌ها تحت نظارت دقیق چشم‌پزشکان متخصص و با استفاده از تجهیزات پیشرفته انجام می‌شوند. عوارض جدی این جراحی‌ها نادر است و با رعایت دستورالعمل‌های پزشک، احتمال بروز مشکلات به حداقل می‌رسد..

اقدامات قبل از جراحی عیوب انکساری

برای اطمینان از موفقیت‌آمیز بودن جراحی عیوب انکساری و دستیابی به بهترین نتایج، رعایت برخی ملاحظات قبل از عمل ضروری است. این اقدامات به پزشک کمک می‌کند تا وضعیت سلامت چشم شما را به طور کامل بررسی کرده و بهترین روش درمانی را انتخاب کند:

۱. مشورت دقیق با چشم پزشک

اولین و مهم‌ترین قدم، مراجعه به یک چشم پزشک متخصص و باتجربه در زمینه جراحی‌های عیوب انکساری است. در جلسه مشاوره، پزشک در مورد سوابق پزشکی شما، نوع و میزان عیب انکساری، انتظارات شما از جراحی، و همچنین سبک زندگی‌تان سوال خواهد کرد. پرسیدن سوالات خود و درک کامل روند جراحی، مزایا و معایب هر روش، به شما کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری تصمیم بگیرید. پزشک با توجه به شرایط شما، مناسب‌ترین روش جراحی را پیشنهاد خواهد داد.

۲. انجام معاینات کامل چشم‌پزشکی

قبل از تایید نهایی برای جراحی، چشم پزشک معاینات دقیقی از چشمان شما به عمل می‌آورد. این معاینات شامل اندازه‌گیری دقیق نمره چشم، بررسی ضخامت و توپوگرافی قرنیه (با استفاده از دستگاه‌هایی مانند توپوگراف و ارب اسکن)، سنجش فشار چشم، بررسی سلامت شبکیه و عصب بینایی و ارزیابی میزان اشک چشم است. این معاینات به پزشک امکان می‌دهد تا از سلامت کامل چشم شما اطمینان حاصل کرده و مشخص کند که آیا شما کاندید مناسبی برای جراحی هستید یا خیر.

۳. رعایت مراقبت‌های قبل از عمل

بسته به نوع جراحی و توصیه‌های پزشک، ممکن است لازم باشد قبل از عمل، برخی اقدامات احتیاطی را رعایت کنید. این مراقبات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• قطع مصرف برخی داروها: ممکن است لازم باشد از مصرف داروهایی که خون را رقیق می‌کنند (مانند آسپرین) یا قطره‌های چشمی خاصی که پزشک تجویز کرده است، برای مدتی قبل از عمل خودداری کنید.
• شستشوی مرتب چشم‌ها: برای جلوگیری از عفونت، پزشک ممکن است توصیه کند که چشم‌های خود را با محلول‌های استریل شستشو دهید.
• عدم استفاده از لوازم آرایشی: توصیه می‌شود که چند روز قبل از جراحی، از استفاده از هرگونه لوازم آرایشی در ناحیه چشم (مانند ریمل، خط چشم و سایه) خودداری کنید.
• ناشتا بودن: در برخی موارد مانند کاشت لنز، به خصوص اگر از آرام‌بخشی استفاده شود، ممکن است لازم باشد برای چند ساعت قبل از عمل ناشتا باشید.

شماره چشم مناسب برای جراحی عیوب انکساری

یکی از سوالات متداول بیماران، تعیین حداکثر شماره چشم برای انجام جراحی‌های عیوب انکساری است. این موضوع به طور مستقیم به روش جراحی انتخابی بستگی دارد:

• جراحی‌های لیزری قرنیه (مانند لازک، PRK، لیزیک، اسمایل): این روش‌ها با تغییر شکل قرنیه، عیب انکساری را اصلاح می‌کنند. به طور کلی، برای نزدیک‌بینی، اصلاح تا حدود 8 دیوپتر (شماره چشم) امکان‌پذیر است. برای دوربینی و آستیگماتیسم، این میزان معمولاً تا حدود ۶ دیوپتر قابل اصلاح است. با این حال، این اعداد تقریبی هستند و معاینات دقیق قرنیه و چشم، از جمله تصویربرداری‌های پیشرفته، نقش حیاتی در تعیین حدود قابل اصلاح دارند. در مواردی، با تکنیک‌های خاص، ممکن است بتوان میزان بیشتری از شماره چشم را اصلاح کرد.
• کاشت لنز داخل چشمی (ICL): برای افرادی که شماره چشم بسیار بالایی دارند (نزدیک‌بینی یا دوربینی شدید) یا کسانی که به دلیل نازکی قرنیه یا سایر مشکلات، کاندید مناسبی برای جراحی‌های لیزری نیستند، ICL گزینه ایده‌آلی است. این روش قادر به اصلاح محدوده‌های بسیار وسیعی از عیوب انکساری است و محدودیت کمتری نسبت به روش‌های لیزری دارد.

تصمیم نهایی در مورد انتخاب روش جراحی و تعیین حدود قابل اصلاح، همواره بر اساس ارزیابی کامل چشم پزشک و با در نظر گرفتن وضعیت سلامت و ساختار چشم هر فرد در نظر گرفته می‌شود. معاینات دقیق و مشاوره با متخصص، کلید دستیابی به بهترین نتیجه ممکن است.

کدام روش جراحی برای چه کسی مناسب است؟

پاسخ های بسیاری برای این سوال وجود دارد. اما پاسخ دقیق تر این است که برای انتخاب بهترین روش، ابتدا باید شرایط چشم شما توسط چشم پزشک دقیقاً بررسی شده و از سطح قرنیه هم عکسبرداری شود. چرا که عواملی مانند میزان ضخامت قرنیه و نوع عیب انکساری در انتخاب روش مناسب، اثرگذار است. حداقل ضخامت قرنیه برای عمل به روش لیزیک، مقداری بالاتر از روش های لازک و PRK است. پس اگر فردی قرنیه نازک دارد عمل PRK به او توصیه می شود. البته نتیجه نهایی باید توسط چشم پزشک به بیمار اعلام شود. 

۱۰ نکته طلایی قبل از عمل‌های لیزری عیوب انکساری

برای اطمینان از موفقیت‌آمیز بودن جراحی و جلوگیری از عوارض احتمالی، رعایت نکات زیر پیش از اقدام به عمل الزامی است:

1. حداقل سن بیمار: ۱۸ سال تمام. چشم باید به ثبات رسیده باشد.
2. ثبات شماره چشم: شماره چشم بیمار باید حداقل به مدت یک سال بدون تغییر باقی مانده باشد.
3. انتظارات واقع‌بینانه: بیمار نباید انتظارات غیر واقعی از نتایج عمل جراحی داشته باشد.
4. کنترل دیابت: بیمار نباید به دیابت کنترل نشده مبتلا باشد.
5. عدم وجود اختلالات بافت هم‌بند: بیماری‌هایی مانند آرتریت روماتوئید یا لوپوس می‌توانند بر روند بهبودی تأثیر بگذارند.
6. سابقه تبخال قرنیه: عدم وجود سابقه تبخال قرنیه چشمی ضروری است.
7. عدم التهاب داخل چشمی: وجود التهاب در داخل چشم، مانع جراحی است.
8. سلامت چشم: بیمار نباید سابقه بیماری گلوکوم (آب سیاه) یا کاتاراکت (آب مروارید) داشته باشد.
9. عدم مصرف برخی داروها: مصرف داروهایی مانند راکوتان (ایزوترتینویین) که بر خشکی چشم تأثیر می‌گذارند، باید با نظر پزشک قطع شود.
10. وضعیت بارداری و شیردهی: این عمل‌ها در دوران بارداری توصیه نمی‌شوند ولی در شیردهی قابل انجام است.

این نکات در هر سه نوع عمل رفع عیوب انکساری چشم (لیزیک، لازک و PRK) مشترک هستند. در صورت وجود هر یک از این شرایط، بیمار کاندید مناسبی برای جراحی نخواهد بود. بنابراین، پیش از اقدام به هر عملی، نظر جراح متخصص بسیار حائز اهمیت است.

شرایط تکمیلی برای کاندیدهای مناسب جراحی عیوب انکساری

علاوه بر نکات کلی ذکر شده، شرایط زیر نیز برای بیمارانی که کاندیدای جراحی اصلاح عیوب انکساری توسط چشم پزشک هستند، اهمیت ویژه‌ای دارد:

• دیابت کنترل نشده:بیماری دیابت، به خصوص اگر تحت کنترل نباشد، می‌تواند روند بهبودی را کند کرده و خطر عفونت را افزایش دهد.

1. مصرف برخی داروها: همانطور که اشاره شد، مصرف داروهایی مانند راکوتان که باعث خشکی شدید چشم می‌شوند، می‌تواند مانع جراحی باشد.
2. انتظارات غیر واقعی: درک صحیح از نتایج احتمالی و محدودیت‌های جراحی، به کاهش اضطراب و افزایش رضایت بیمار کمک می‌کند.

جراحی عیوب انکساری در دوران بارداری و شیردهی

به دلیل تغییرات فیزیولوژیکی در قرنیه در دوران بارداری و احتمال جذب سیستمیک قطره‌های چشمی مورد نیاز پس از عمل، انجام جراحی‌های عیوب انکساری در این دوران  بارداری توصیه نمی‌شود. با تشخیص چشم پزشک، می توان  این عملها را در دوران شیردهی انجام داد.

آیا نتایج جراحی عیوب انکساری قابل برگشت است؟

نتایج جراحی‌های اصلاح عیوب انکساری به طور کلی پایدار و دائمی هستند و بیماران را برای همیشه از وابستگی به عینک یا لنزهای تماسی بی‌نیاز می‌کنند. مطالعات نشان داده‌اند که بیش از ۹۸ درصد بیماران پس از این اعمال جراحی، نیازی به استفاده از عینک برای فعالیت‌های روزمره نخواهند داشت. با این حال، عواملی مانند افزایش سن و پیرچشمی ممکن است در آینده نیاز به عینک مطالعه را ایجاد کنند. همچنین احتمال عمل مجدد کمتر از ۵ درصد است.

اقدامات لازم پس از جراحی عیوب انکساری

مراقبت‌های پس از جراحی نقش حیاتی در دستیابی به بهترین نتایج و جلوگیری از عوارض احتمالی دارند. این اقدامات شامل موارد زیر است:

۱. استفاده از قطره‌های چشمی: قطره‌های چشمی تجویز شده توسط پزشک باید دقیقاً طبق دستور مصرف شوند. این قطره‌ها معمولاً شامل آنتی‌بیوتیک‌ها برای پیشگیری از عفونت و قطره‌های اشک مصنوعی برای مرطوب نگه داشتن چشم هستند.

1. شستشوی سر و صورت: در چند روز اول پس از عمل، شستشوی سر و صورت باید با دقت و طبق نظر پزشک انجام شود تا از ورود آب به داخل چشم جلوگیری شود.
2. پرهیز از مالش چشم، آرایش و شنا: در هفته‌های اول پس از عمل، از مالش چشم، استفاده از لوازم آرایشی چشم و شنا در استخر (به دلیل خطر عفونت) باید جداً خودداری شود.

تفاوت در دوره نقاهت روش‌های مختلف:

• فمتولیزیک و اسمایل: در این روش‌ها، بهبود دید معمولاً سریع‌تر است و بیماران می‌توانند پس از ۲۴ ساعت فعالیت‌های روزمره خود را از سر بگیرند.
• PRK و لازک: پس از برداشتن لنز پانسمان (در صورت استفاده)، بیماران می‌توانند فعالیت‌های روزمره را آغاز کنند، اما تثبیت کامل دید ممکن است تا چند هفته به طول بینجامد.

نکات قبل از عمل جراحی اصلاح عیوب انکساری

رعایت نکات زیر در شب قبل و روز عمل، به آماده‌سازی بهتر شما کمک می‌کند:

• شستشوی پلک‌ها و مژه‌ها: شب قبل از عمل، پلک‌ها و مژه‌های خود را با شامپو بچه رقیق شده و به آرامی بشویید تا از هرگونه آلودگی پاک شوند.
• پرهیز از آرایش: حداقل ۴۸ ساعت قبل از عمل، از هرگونه لوازم آرایشی برای چشم خودداری کنید.
• لباس راحت: در روز عمل، لباس‌های سبک و راحت بپوشید تا در طول معاینات و خود عمل احساس راحتی بیشتری داشته باشید.
• عدم استفاده از عطر و ادکلن: روز عمل از استفاده عطر و ادکلن خودداری کنید.
• ترک لنز تماسی: اگر از لنز تماسی استفاده می‌کنید، بهتر است یک هفته قبل از عمل، آن‌ها را بردارید.
• کنترل اضطراب: در صورت احساس اضطراب، با پزشک خود در مورد مصرف قرص آرام‌بخش مشورت کنید.

نکات حین عمل جراحی اصلاح عیوب انکساری

در طول عمل، آرامش خود را حفظ کنید و به دستورالعمل‌های جراح گوش دهید:

• نگاه به نور: در هنگام عمل، به نور قرمز یا سبز (بسته به دستگاه) نگاه کرده و از حرکت دادن چشم‌ها و سر خودداری کنید.
• مدت لیزر: زمان استفاده از لیزر بسیار کوتاه است (کمتر از یک دقیقه و گاهی حدود ۱۰ ثانیه). در زمانی که صدای لیزر را می‌شنوید، سعی کنید چشم خود را حرکت ندهید.
• عدم فشار بر پلک‌ها: نگران پلک زدن نباشید؛ پلک‌های شما توسط ابزاری باز نگه داشته می‌شوند. از فشردن پلک‌ها و اخم کردن خودداری کنید.
• عدم لمس ناحیه عمل: برای پیشگیری از آلودگی، دست‌های خود را به ناحیه عمل نزدیک نکنید.

مراقبت‌های پس از عمل جراحی اصلاح عیوب انکساری

دوره نقاهت پس از جراحی، به اندازه خود جراحی اهمیت دارد. رعایت دقیق مراقبت‌های زیر، به بهبودی سریع و نتایج مطلوب کمک می‌کند:

• استراحت: بلافاصله پس از عمل، در منزل استراحت کرده و از خیره شدن به نور شدید خورشید، تلویزیون و رایانه خودداری کنید.
• پرهیز از شستشوی مستقیم صورت: به صورت خود آب نزنید و از حمام کردن به شکلی که آب مستقیم به صورت وارد شود، خودداری کنید.
• استفاده از عینک تیره: برای محافظت از چشم‌ها در برابر نور شدید، از عینک تیره استفاده کنید.
• عدم تلاش برای بازگرداندن لنز پانسمان: اگر لنز تماسی (پانسمان) پس از عمل به هر دلیلی از چشم خارج شد، برای بازگرداندن آن تلاش نکنید و با پزشک خود تماس بگیرید.
• پرهیز از رانندگی: تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، رانندگی نکنید.
• مصرف دقیق داروها: داروهای تجویز شده را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
• مراجعات منظم به پزشک: اولین ویزیت پس از عمل، معمولاً ۲۴ ساعت بعد است.معاینه بعدی حدود یک هفته بعد از عمل است. سپس، ویزیت‌ها در فواصل منظم طی ۶ ماه اول پس از جراحی ادامه می‌یابند. در طی این ویزیت‌ها، پزشک بینایی و وضعیت چشم‌های شما را ارزیابی می‌کند.
• پرهیز از لنز تماسی و آرایش: از به‌کاربردن لنزهای تماسی (حتی زیبایی) حداقل به مدت ۳ ماه پس از عمل خودداری کنید.
• پرهیز از لوازم آرایشی: از به‌کار بردن لوسیون‌ها، کرم‌ها و وسایل آرایشی در اطراف چشم، حداقل به مدت یک هفته یا تا زمانی که پزشک اجازه دهد، پرهیز کنید.
• پرهیز از ورزش‌های شدید: از انجام ورزش‌های خشن از قبیل بوکس، فوتبال، کاراته و… به مدت چند هفته خودداری کنید.
• عدم مالش و خاراندن چشم: در هفته‌های اول پس از عمل، از مالیدن و خاراندن چشم‌ها جداً خودداری کنید.

نوسانات بینایی و تثبیت دید پس از جراحی

در طی چند ماه اول پس از جراحی، احتمال بروز نوسان در بینایی طبیعی است. تثبیت کامل بینایی ممکن است به ۳ تا ۶ ماه زمان نیاز داشته باشد. در این دوره، ممکن است علائمی مانند اختلال در رانندگی در شب، حساسیت به نورهای شدید (خیره کننده) و مشاهده هاله‌های نورانی در اطراف منابع نور را تجربه کنید. این علائم معمولاً موقتی هستند و با گذشت زمان بهبود می‌یابند.

نیاز به جراحی مجدد

برای تعیین نیاز به جراحی مجدد، لازم است تا زمان تثبیت کامل دید صبر کرد. این ارزیابی معمولاً در طی دو ویزیت پیاپی و با فاصله حداقل  ۳ تا ۶ ماه انجام می‌شود.

نکات مهم:

• مصرف داروهای مزمن: اگر داروهای کنترل فشار خون، دیابت، چربی خون، تشنج یا داروهای قلبی مصرف می‌کنید، حتماً روز قبل از عمل، آن‌ها را طبق روال معمول میل کنید. بیماران دیابتی باید در مورد مصرف انسولین با پزشک معالج خود مشورت کرده و پذیرش اتاق عمل را از قبل مطلع نمایند.
• موفقیت در معاینه رانندگی: بیش از ۹۵ درصد افرادی که جراحی اصلاح عیوب انکساری را انجام می‌دهند، پس از عمل می‌توانند بدون نیاز به عینک، در معاینه چشم‌پزشکی، تست رانندگی را با موفقیت پشت سر بگذارند.
• پیرچشمی: جراحی عیوب انکساری نمی‌تواند از پیشرفت فرآیند پیرچشمی جلوگیری کند. در نتیجه، همه افراد پس از ۴۰ تا ۴۵ سالگی، برای کارهای نزدیک مانند خواندن و نوشتن، به عینک مطالعه نیاز خواهند داشت.

بهترین دکتر جراحی عیوب انکساری

بسیاری از افراد در جهان از عیوب انکساری مانند نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی که رایج‌ترین مشکلات بینایی هستند دست و پنجه نرم می‌کنند. خوشبختانه با پیشرفت چشمگیر تکنولوژی در حوزه چشم‌پزشکی، امکان اصلاح این مشکلات با جراحی‌های نوین مانند لیزیک، لازک و فمتو اسمایل فراهم شده است. اما مهم‌ترین نکته در این مسیر، انتخاب بهترین دکتر جراحی عیوب انکساری است.

یک پزشک ماهر و با تجربه می‌تواند با معاینه دقیق و بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته، مناسب‌ترین روش درمان را برای چشم شما انتخاب کند. جراحی عیوب انکساری علاوه بر دقت فنی، نیازمند دانش به‌روز و آشنایی کامل با ساختار منحصر به‌فرد هر چشم است. در این زمینه، بهترین دکتر چشم پزشک دکتر مهران زارعی قنواتی با سابقه‌ای درخشان در درمان عیوب انکساری، یکی از چهره‌های برجسته و شناخته‌شده در ایران محسوب می‌شود. ایشان با بهره‌گیری از روش‌های نوین جراحی، از جمله فمتولیزیک و تکنولوژی‌های روز دنیا، نتایجی بسیار رضایت‌بخش را برای بیماران خود به ارمغان آورده‌اند.

دکتر مهران زارعی قنواتی، فوق‌تخصص قرنیه از انگلستان و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران، با سال‌ها تجربه ارزشمند و صدها جراحی موفق، آماده ارائه بهترین خدمات چشم‌پزشکی به بیماران از سراسر ایران و جهان است. ایشان عضو کالج سلطنتی چشم‌پزشکان انگلستان و اسکاتلند است و با دریافت جوایز بین‌المللی از جمله رتبه اول انجمن جهانی چشم‌پزشکان و دوره تکمیلی جراحی عیوب انکساری Professor Dan Reinstein می‌باشند.

دکتر زارعی قنواتی به عنوان بهترین دکتر جراحی عیوب انکساری نه‌تنها به تخصص فنی شناخته می‌شود، بلکه با دلسوزی، اخلاق حرفه‌ای و پیگیری‌های دقیق، اعتماد بیماران زیادی را جلب کرده است. اگر به دنبال اصلاح دید خود بدون نیاز به عینک یا لنز هستید، مشاوره با دکتر مهران زارعی قنواتی می‌تواند نقطه آغاز مسیر بازگشت به بینایی شفاف باشد.

نتیجه‌گیری

جراحی عیوب انکساری، پیشرفت چشمگیری در حوزه سلامت چشم و بهبود کیفیت زندگی افراد رقم زده است. با وجود روش‌های متنوعی از جمله لیزیک، فمتولیزیک، پی آر کی، لازک، اسمایل، فمتو اسمایل و کاشت لنز داخل چشمی (ICL)، امروزه گزینه‌های متعددی برای رهایی از وابستگی به عینک و لنز وجود دارد. هر یک از این روش‌ها دارای مزایا، معایب و کاندیداهای ایده‌آل خاص خود هستند. انتخاب بهترین روش جراحی نیازمند ارزیابی دقیق توسط چشم پزشک متخصص، در نظر گرفتن میزان عیب انکساری، وضعیت سلامت قرنیه، و ترجیحات شخصی بیمار است. مزایای کلیدی این جراحی‌ها شامل بهبود چشمگیر بینایی، افزایش کیفیت زندگی، کاهش هزینه‌های بلندمدت و ایمنی بالا است. با این حال، رعایت دقیق ملاحظات قبل از عمل، از جمله مشاوره جامع با پزشک و انجام معاینات کامل، برای اطمینان از موفقیت جراحی و دستیابی به نتایج مطلوب حیاتی است. با پیشرفت تکنولوژی و افزایش دقت جراحی‌ها، جراحی عیوب انکساری به یکی از مطمئن‌ترین و رضایت‌بخش‌ترین روش‌ها برای دستیابی به دیدی واضح و طبیعی تبدیل شده است.