عمل لازک؛ هر آنچه باید در مورد عمل لازک (PRK) بدانید.

عمل لازک یا همان PRK یکی از مهمترین عمل‌های اصلاح عیوب انکساری (شامل نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم) بوده که با ابداع دستگاه اگزایمر پیشرفت چشمگیری کرد. لیزر اگزایمر در ابتدا برای برش‌های بسیار دقیق در صنعت به کار گرفته شد ولی رفته رفته به دنیای پزشکی راه پیدا کرده و از این لیزر برای تراشیدن قرنیه و اصلاح عیوب انکساری استفاده شد.  اولین عمل پی آر کی در سال ۱۹۸۷  میلادی انجام شد و از آن پس این روش در بیش از سه دهه اخیر با نتایج بسیار عالی و ایمنی بسیار بالا در سراسر دنیا برای اصلاح عیوب انکساری بکار برده شده است.

شرایط فرد برای انجام عمل لازک (پی آر کی) چیست؟

  • سن، معمولا عمل پی آرکی از سن حدود ۱۸ سالگی انجام می‌شود. در مقابل این عمل را می‌توان تا حدود سن ۵۰-۵۵ سالگی نیز انجام داد.
  • شماره عینک فرد بخصوص در افراد زیر ۲۵ سال باید در ۶-۱۲  ماه اخیر ثابت باشد و تغییر نکرده باشد.
  • در حاملگی انجام عمل پی آر کی ممنوع می‌باشد.
  • در شیردهی می‌توان عمل پی آرکی را انجام داد.
  • در افرادی که قوز قرنیه دارند انجام اعمال عیوب انکساری شامل پی آر کی و لیزیک ممنوع است. اما در مواردی که قوز قرنیه شدید نیست امکان عمل پی آرکی با و یا بدون عمل کراس لینکینگ وجود دارد.
  • شماره عینک نزدیک بینی را از حدود ۰.۷۵ تا حدود ۶ شماره می‌توان با عمل پس آر کی اصلاح نمود. در شماره‌های نزدیک بینی بالاتر هر چند امکان عمل لازک وجود دارد اما با توجه به نتایج بهتر عمل‌های لیزیک یا اسمایل این عمل‌ها پیشنهاد شود.
  • شماره آستیگماتیسم تا حدود سه شماره را می‌توان با عمل پی آر کی اصلاح نمود. هر چند اصلاح تا ۶ شماره با دستگاه اگزایمر امکان پذیر است ولی در این موارد معمولا عمل لیزیک با اسمایل توصیه می‌شود.
  • هر چند اصلاح دوربینی تا ۶ شماره با دستگاه اگزایمر امکان پذیر است، بجز در موارد دوربینی با شماره کم، عمل فمتو لیزیک در دوربینی روش ارجح می‌باشد.
  • در بعضی بیماری‌های سیستمیک مانند دیابت و بیمارهای اتوایمیون با توجه به شدت بیماری و کنترل بودن آن، در مورد امکان عمل تصمیم گیری کرد.

هنگام مراجعه به چشم پزشک جهت معاینات قبل از عمل لازک چه نکاتی باید مدنظر باشد؟

  • در انتخاب چشم پزشک باید دقت کافی شود. همکاران فوق تخصص قرنیه در زمینه اصلاح عیوب انکساری بخصوص در موارد پیچیده، بیشترین دانش و تجربه را دارند.
  • باید دقت شود که اگر فرد از لنز تماسی نرم استفاده می‌کند، حداقل یک هفته و در صورت استفاده از لنز سخت حداقل سه هفته، باید استفاده از این لنزها را قطع کند.
  • بهتر است از آرایش دور چشم در روز معاینه اجتناب شود.
  • معاینه قبل از عمل پی آر کی مراحل مختلفی دارد. بنابراین زمان کافی را برای معاینه در کلینیک در نظر بگیرید.
  • معاینه با قطره باز کننده مردمک چشم، جز مهمی از معاینات قبل از عمل پی آر کی است. بعد  از ریختن این قطره شما حدود ۶ ساعت در نور زیاد و دید نزدیک مشکل خواهید داشت. از رانندگی بعد از معاینه پرهیز کنید.
  • لطفا پرونده پزشکی و چشم پزشکی، تصاویر عکس برداری از قرنیه، عینک‌های قبلی، لیست داروهای چشمی و غیر چشمی را با خود همراه بیاورید.

در معاینات قبل از عمل برای عمل لازک یا PRK چه سوالاتی پرسیده می‌شود؟

برای فردی که جهت برداشتن عینک و انجام پی آر کی (لازک) مراجعه کرده است، معاینات دقیق و کاملی باید انجام شود. می‌توان گفت که این مرحله، مهمترین قدم برای کسب نتیجه عالی بدنبال عمل پی آر کی است. در ابتدا شرح حال دقیقی از وضعیت سلامتی فرد و یا وجود بیماری‌های چشمی از فرد پرسیده می‌شود. مصرف داروهای خوراکی و یا قطره‌ها  سوال می‌شود. زمان ایجاد عیب انکساری و مصرف عینک ثبت می‌شود و تغییرات آن در طول زمان مورد پرسش قرار می‌گیرد. همچنین مدت زمان مصرف لنز تماسی، نوع و شماره آن ثبت می‌گردد. سابقه آلرژی چشم، خارش چشم و مالش مزمن چشم‌ها باید به پزشک معالج گفته شود. سابقه فامیلی قوز قرنیه نیز نکته مهمی است که پزشک از شما سوال خواهد کرد. علائم پیرچشمی ، شغل و سرگرمی‌های شما ( مانند نوع ورزش، فعالیت هنری و غیره) جهت تصمیم گیری بهتر برای عمل پرسیده خواهد شد.

چه معاینات چشمی و تصاویر قرنیه  برای عمل لازک انجام می‌شود؟

ابتدا شماره عینک فرد با دستگاه کامپیوتری اندازه گیری می‌شود. سپس برای کسب بهترین دید، مناسب‌ترین شماره عینک برای فرد بررسی می‌شود. دید دور و نزدیک بیمار با و بدون عینک گرفته می‌شود.

 معاینه چشم پزشکی با دستگاه اسلیت لمپ که نوعی میکروسکوپ برای بررسی دقیق چشم است انجام می‌شود. در این معاینه وضعیت پلک ، مژه‌ها، غدد چربی پلک و اشک بیمار بررسی می‌شود. ملتحمه، قرنیه، عدسی چشم بصورت کامل معاینه می‌شود.سپس درخواست انجام تصاویر قرنیه داده می‌شود. دستگاهای مختلفی برای این منظور وجود دارد اما هدف از انجام آنها یکسان است: بررسی قدرت اپتیکی و تغییرات تحدب قرنیه و همچنین ضخامت قرنیه. ما به کمک این دستگاهها موارد بسیار خفیف قوز قرنیه را شناسایی می‌کنیم تا از انجام عیوب انکساری پرهیز شود. همچنین با توجه به اینکه بر اساس میزان شماره عینک مقداری از بافت قرنیه بدقت با دستگاه لیزر تراشیده می‌شود، اندازه گیری ضخامت قرنیه به ما کمک می‌کنند تا بدانیم آیا امکان تراشیدن بافت قرنیه بصورت ایمن وجود دارد یا خیر. ممکن برای این منظور از چند دستگاه استفاده شود و در مواردی نیاز است این تصاویر در آینده تکرار شود؛ سپس برای عمل تصمیم گیری شود. همچنین فشار داخل چشمی اندازه گیری می‌گردد. سپس با استفاده از قطره‌های باز کننده مردمک، قدرت تطابق چشم خنثی شده و شماره عینک دوباره اندازه گیری می‌شود. در انتها معاینه کامل عصب چشم و شبکیه انجام می‌شود.

چه توضیحاتی در مشاوره قبل از عمل لازک به من داده می‌شود؟

در صورتی که معاینات طبیعی باشد و تصاویر قرنیه نیز مشکلی نداشته باشد، چشم پزشک به شما توضیح خواهد داد که امکان عمل پی آر کی وجود دارد. در مواردی ممکن است که نیاز به درمانهایی قبل از عمل جراحی وجود داشته باشد. مثلا ممکن است فرد خشکی چشم داشته باشد که باید درمان شود. همچنین ممکن است برای ثبات شماره عینک و یا تکرار تصاویر قرنیه نیاز باشد چند ماه عمل را تاخیر انداخت. در صورتی که امکان اصلاح عیوب انکساری بصورت کلی وجود نداشته باشد، چشم پزشک ضمن توضیح علت منع عمل، درمان‌های جایگزین مانند کاشت لتز داخل جشمی را ممکن است پیشنهاد دهد.

با توجه به شرایط فرد، توقعات و درخواست‌های او و نیز معاینات و تصاویر قرنیه، مزایای هر کدام از عمل‌های پی آر کی، لیزیک و اسمایل توضیح داده خواهد شد. در انتها با مشورت چشم پزشک بیمار بهترین عمل را برای اصلاح نزدیک بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم انتخاب خواهد کرد.

عمل لازک (PRK)چه مزایایی دارد؟

نتایج درخشان عمل پی آر کی در طول زمان به اثبات رسیده است. با توجه به عدم استفاده از دستگاه فمتو در این عمل، هزینه عمل پی آر کی نسبت به لیزیک و اسمایل کمتر است. همچنین بدنبال عمل پی آر کی، چشم نسبت به ضربه آسیب پذیرتر نیست. بنابراین به اقرادی که مستعد ضربه به چشم هستند مانند ورزشکاران رزمی و نظامیان این عمل را می‌توان پیشنهاد نمود. معمولا خشکی چشم بعد از عمل پی آر کی سریعتر از عمل لیزیک بر طرف می‌شود.

عمل پی آر کی نسبت به لیزیک یا اسمایل چه معایبی دارد؟

بدنبال عمل پی آر کی، بیمار ممکن است در ۱-۲ روز اول درد داشته باشد. هر چند با استفاده مناسب از داروها می‌توان میزان درد را تخفیف دارد یا بطور کلی از بین برد. همچنین نسبت به عمل لیزیک یا اسمایل، دید بیمار بعد از عمل پی آر کی با تاخیری بیشتری کامل می‌شد. این زمان معمولا ۱-۲ ماه طول می‌کشد تا فرد به حداکثر بینایی برسد. هر چند در این مدت فرد می‌تواند کارهای روزمره را بخوبی انجام دهد. نکته بعدی، نیاز به استفاده از قطره‌های چشمی بمدت ۲-۳ ماه و نیز استفاده از عینک آفتابی بمدت ۶ ماه بعد از عمل پی آر کی است. بعد از عمل پی آر کی معمولا نیاز به معاینات بعد از عمل و مراقبت بیشتری از چشم می‌باشد.

آیا امکان برگشت شماره عینک بعد از عمل پی آر کی وجود دارد؟

احتمال  برگشت شماره عینک چند ماه  و یا چند سال بعد از عمل وجود دارد اما این احتمال اندک است. باید ذکر شود در فردی که مثلا شماره نزدیک بینی ۵ دارد این به این معنی نیست که همه شماره فرد که ۵ شماره است برگشت می‌کند. با دقت در انتخاب بیمار و تکنیک عمل این احتمال کاهش می‌یابد. در آمارهای علمی و جهانی در بهترین مراکز چشم پزشکی دنیا، احتمال برگشت شماره عینک به میزانی که دید بیمار را کاهش داده و نیاز به عمل مجدد باشد، کمتر از ۵ درصد گزارش می‌شود. در افرادی که دوربین نیستند و شماره نزدیک بینی و یا آستیگماتیسم کمی دارند، احتمال برگشت شماره عینک کمتر می‌باشد.

مهمترین عارضه بعد از عمل پی آر کی چیست؟

مهمترین عارضه بعد از عمل لازک عفونت قرنیه است که معمولا در ۷-۱۰ اول اتفاق می‌افتد. این عارضه نادر بوده و با رعایت مراقبت‌های بعد از عمل می‌توان از آن پیشگیری کرد.در چند روز اول درد، قرمزی چشم، اشک ریزش و تاری دید طبیعی است ولی در صورتی که بصورت ناگهانی درد چشم بیشتر شد، چشم قرمز و یا ترشحات چشم غلیظ ویا بیشتر گردید و یا لکه ای روی قرنیه چشم ایجاد شد، باید سریعا با پزشک معالج تماس بگیرید. این علائم ممکن است مربوط به عفونت چشم باشد و در صورت مراجعه سریع می‌توان آن را درمان نمود.

مراقبت‌های بعد از عمل لازک چگونه است؟

بعد از عمل لازک بر روی چشم لنز تماسی گذاشته می‌شود و برای شما قطره آنتی بیوتیک برای پیشگیری از عفونت، قطره کورتون برای کنترل التهاب چشم، قطره مسکن برای کنترل درد و قطره اشک مصنوعی برای درمان خشکی بعد از عمل تجویز می‌شود. به شما مسکن خوراکی مانند بروفن یا استامینوفن کدئین برای کنترل درد داده خواهد شد که معمولا برای دو روز اول استفاده می‌کنید. بین قطره‌ها باید حداقل ۵ دقیقه فاصله باشد. نیاز به استفاده از قطره‌ها در حین خواب نیست. از مالش چشم‌ها و پاک کردن چشم‌ها با دست و یا دستمال آلوده باید اجتناب کرد. لنز تماسی حدود یک هفته روی چشم شما باقی می‌ماند. در این مدت نباید آب داخل چشم برود؛ چون ممکن است باعث عفونت شود. پس باید از شستن سر و چشم‌ها اجتناب شود. در صورت حساسیت به نور می‌توانید از عینک آفتابی در خانه استفاده کنید، در غیر اینصورت نور معمولی برای چشم شما ضرری ندارد. استفاده کوتاه مدت از موبایل و کامپیوتر منعی ندارد. بخاطر داشته باشید که در یک ماه اول بخصوص در هفته اول دید شما تار و متغیر است و بتدریج بهبود می‌یابد.

در یک هفته اول فعالیت‌های روزمره شما کمی‌ محدود می‌شود. از حضور در هوای آلوده و یا گرد و خاک اجتناب کند. بهتر است در یک هفته اول سفر نروید. تا دید مناسبی پیدا نکرده‌اید برای ایمنی خودتان و دیگران رانندگی نکنید. آرایش دور چشم را بهتر است یک ماه اول انجام ندهید. شنا کردن نیز نباید در اول انجام شود. ورزش را می‌توانید بعد از حدود ۲ هفته در صورتی که می‌توانید از ضربه به چشم اجتناب کنید، شروع کنید. معاینات بعد از عمل شما به ترتیب یک روز،حدود یک هفته ، یک ماه. سه ماه، شش ماه و یک سال بعد از عمل انجام می‌شود.

روز عمل پی آر کی چه نکاتی را باید رعایت کنید؟

شب قبل از عمل استحمام کنید. روز عمل آرایش نداشته باشید. گرسنه نباشید و غذای سبکی میل کنید. در صورتی که پزشک برای شما داروهایی را قبل از عمل پی آر کی تجویز کرده است مصرف کنید. در ساعت مقرر در کلینیک حضور داشته باشید و پرونده خود را بیاورید. با خود همراه داشته باشید. همچنین نیاز هست که عینک آفتابی مناسب داشته باشید. این عینک باید این مشخصات را داشته باشد:

  • اصل باشد
  • فریم‌ها مناسب صورت شما باشد و کاملا چشم‌ها را بپوشاند.
  • تیره رنگ باشد و اشعه ماورابنفش را کاملا جذب کند( UV400)

روش انجام عمل لازک چگونه است و در اتاق عمل چه تجربه ای خواهید داشت؟

عمل لازک (پی آر کی) تقریبا ده دقیقه برای هر دو چشم طول می‌کشد. این عمل تقریبا ده دقیقه برای هر دو چشم طول می‌کشد. برای این عمل نیازی به بستری و یا داروی وریدی نیست .عمل برای شما آسان خواهد بود و نباید نگران باشید. مطمئن باشید اشتباهی از جانب شما، عمل شما را دچار عارضه نخواهد کرد، اما در صورتی که همکاری خوبی داشته باشید و به دستورات پزشک دقت کنید، عمل شما ساده تر و با راحتی بیشتری انجام خواهد شد. شما لباس تمیز اتاق عمل را خواهید پوشید. برای شما قطره بی حسی ریخته خواهد شد و اطراف چشم شما با بتادین ضد عفونی خواهد شد. در اتاق عمل باید مراقب باشید که از لمس اطراف چشم‌ها تا اتمام عمل خودداری کنید. سپس بر روی تخت دستگاه لیزر دراز خواهید کشید و شان روی اطراف چشم شما چسبیده خواهد شد. با وسیله ای به اسم اسپکولوم چشم شما باز نگه داشته خواهد شد. پس نگران بسته شدن چشم‌ها در حین عمل نباشید. به یاد داشته باشید اگر بصورت ارادی و با فشار چشم‌ها ببندید، برای شما دردناک خواهد بود. سپس چشم شما شستشو داده می‌شود دستگاه تصویر چشم شما را می‌گیرد و با تصویری که قبلا در کلینیک گرفته شده است انطباق می‌دهد. سپس با استفاده از الکل رقیق شده پوسته نازک سطح قرنیه شل شده و چشم مجدد شستشو داده می‌شود. این پوسته برداشته شده، سطح قرنیه خشک می‌شود. در این مرحله لیزر شما شروع می‌شود که معمولا کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد و شما باید مستقیم به نور سبز چشمک زن دستگاه خیره شوید و از حرکت دادن چشمها به اطراف اجتناب کنید. البته نگران نباشید در صورت حرکات زیاد چشم، عمل توسط جراح یا دستگاه بصورت موقت تا نگاه کردن به نور سبز چشم قطع می‌شود. در صورت حرکات جزئی دستگاه‌های پیشرفته و مدرن اگزایمر این حرکات را شناسایی کرده و لیزر در محل دقیق روی قرنیه اعمال می‌شود.  بعد از گذاشتن دارو روی چشم و شستشوی آن، لنز تماسی روی چشم گذاشته می‌شود  و عمل چشم تمام می‌شود. سپس چشم بعدی به همین ترتیب عمل می‌گردد. بعد از دادن توضیحات لازم و داروهای مورد نیاز، شما مرخص می‌شوید.

نظر مراجعین درباره عمل لازک

برای رزرو نوبت در کلینیک دکتر مهران زارعی قنواتی جهت ویزیت، مشاوره و عمل لازک روی دکمه زیر کلیک نمایید: